حركت مىكند ، و مانند آب كه از بالا به زير زمين حركت مىنمايد . ديگر » منفعل « يعنى آنچه تاثير فاعل را مىپذيرد در حالى كه ماده اش براى كروى يا مربع شدن يا هر شكل ديگرى آمادگى دارد . [ 1 ] اين بود مقاله هاى يونانيان و روميان بعد از آنها و مذاهب متكلمان و فيلسوفان و حكيمان و صاحبنظرانشان . پادشاهان نصرانى مذهب روم [ 2 ] نخست پادشاهى از روميان كه عقيده يونانيان را رها كرد و كيش نصرانيت گرفت » قسطنطين « است و سببش آن بود كه او با دشمنى سرگرم پيكار بود پس بخواب ديد كه نيزه هايى از آسمان فرود آمد و بر آنها صليبها است ، چون صبح شد صليبها را بر نيزه هاى خود برافراشت و جنگ كرد و پيروز گرديد [ 3 ] و به اين سبب بكيش نصرانى در آمد و آن را بپاداشت ، كليساها ساخت و دانشمندان مسيحى را از هر شهرى براى بپاداشتن كيش مسيحيت فراخواند و براى اولين بار با روحانيان مسيحى فراهم شدند ، در شهر » نيقيه « [ 4 ] سيصد و هيجده اسقف و چهار بطريق يعنى بطريق اسكندريه و بطريق رم و بطريق انطاكيه و بطريق قسطنطينيه فراهم گشتند . علت فراهم ساختن قسطنطين علماى مسيحى را آن بود كه چون نصرانى شد [ 5 ] و اين كيش در دلش جاى گرفت خواست علم آن را به خوبى فراگيرد ، و چون مقالات

--> [ 1 ] مترجم را رساله اى است بنام » مقولات « بانجا رجوع شود . [ 2 ] ل : ص 171 . [ 3 ] در جنگ با » ماكسانس « بوده است ( تاريخ رم ص 335 ) . [ 4 ] » نيقيه « همان » نيسه « است از شهرهاى آسياى صغير كه قسطنطين براى خاتمه دادن بحرانى كه در اثر عقايد تازه كشيشى از اهل اسكندريه بنام » آريوس « پديد آمده بود شورايى در آن شهر منعقد ساخت ( سال 325 ) و آريوس در مقابل » آتاناز « كشيش ديگر محكوم گرديد ( تاريخ رم ص 338 ) [ 5 ] قسطنطين بوسيله فرمان ميلان در سال 313 مذهب مسيحى را برسميت شناخت ( تاريخ رم ص 387 ) .